top of page

Jak zdiagnozować zakwaszenie

​

Co to jest zakwaszenie?

 

Nasze ciało nieustannie stara się utrzymać równowagę kwasowo-zasadową. Krew, limfa czy płyn mózgowo-rdzeniowy muszą mieć ściśle określony odczyn pH. Od czasów Hipokratesa, pokolenia naturopatów i lekarzy uważały, że przewlekłe zakwaszenie jest przyczyną wielu chorób. Związek pomiędzy zakwaszeniem metabolicznym i wieloma chorobami przewlekłymi potwierdzają współczesne badania naukowe.

​

Zakwaszenie jest to stan zaburzonej równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Powstaje najczęściej wskutek niedoborów substancji zasadowych potrzebnych organizmowi do neutralizacji kwasów. Niedobór taki może być wynikiem niewłaściwej diety, niezdrowego stylu życia lub różnych stanów chorobowych.

​

Głównymi źródłami kwasów są: stres, nadmierna praca fizyczna lub umysłowa (także intensywne uprawianie sportu), dieta bogata w mięso, wędliny, ryby, jajka, sery, cukier i słodycze, napoje słodzone, produkty z białej mąki, kawa, alkohol, a także nikotyna. Aktualne badania naukowe wskazują wyraźnie, że nasz metabolizm nie jest przystosowany do nowoczesnego sposobu odżywiania i trybu życia, dlatego zakwaszenie jest bardzo powszechne.

​

Organizm posiada wszechstronne systemy buforowe i drogi wydalania, które umożliwiają neutralizację kwasów metabolicznych i ich usuwanie: wątroba rozkłada kwasy metaboliczne, płuca usuwają kwasy lotne (dwutlenek węgla), nerki wydalają kwasy (fosforowy, siarkowy i solny) w stanie stałym w postaci jonów fosforanowych, siarczanowych i chlorkowych.

​

Łagodna forma kwasicy, wynikająca z nieprawidłowego odżywiania lub stylu życia, nie daje bardzo widocznych lub ostrych objawów i nie zostaje z reguły zauważona. Stan taki może trwać przez całe dziesięciolecia. W języku potocznym taka utajona kwasica określana jest jako „zakwaszenie” organizmu. Zaburzona równowaga kwasowo-zasadowa sprzyja powstawaniu chorób przewlekłych. Kwasy atakują kości, tkankę łączną i komórki ciała, powodując bóle i różne inne dolegliwości. Naruszona równowaga kwasowo-zasadowa jest ściśle związana z zaburzeniami w gospodarce mineralnej organizmu. Kwasy stałe mają silne działanie i są bardzo agresywne. Muszą być związane i unieszkodliwione przez substancje działające zasadowo: potas, sód, magnez i wapń. Każda ich nadwyżka musi zostać usunięta. Trwałe obciążenie organizmu kwasami doprowadza nasze systemy buforowe do granic możliwości – dochodzi do utajonej kwasicy metabolicznej.

​

Więcej kwasów, które muszą zostać zneutralizowane, powstaje również przy cukrzycy, dietach i kuracjach opartych na poście. Są to kwaśne ciała ketonowe wytwarzane z powodu zmienionego metabolizmu. To właśnie kwasica ketonowa jest najczęstszym rodzajem zakwaszenia organizmu spowodowanym przez metabolizm. Występuje ona u osób chorujących na cukrzycę. Ciała ketonowe i kwasy metaboliczne powodują charakterystyczne złe samopoczucie, typowe nie tylko dla cukrzyków ale także przy dietach wysokobiałkowych oraz postach.

​

W wielu przypadkach także lekarstwa pozbawiają minerałów kluczowych dla równowagi kwasowo-zasadowej. Przykładem mogą być środki moczopędne, takie jak tiazydy i diuretyki pętlowe, które prowadzą do utraty potasu i magnezu. Dlatego, zwłaszcza osoby przyjmujące dużo różnych leków, powinny zapytać lekarza o ich wpływ na balans kwasowo-zasadowy i zwrócić uwagę na odpowiednie dostarczenie organizmowi minerałów zasadowych i cytrynianów.

Objawy zakwaszenia

​

Równowaga kwasowo-zasadowa określa warunki, w których odbywają się procesy metaboliczne i fizjologiczne. W bardzo wielu przypadkach samo jej przywrócenie powoduje usunięcie przyczyn i objawów wielu zaburzeń i chorób.

Zakwaszenie to niedobór substancji (minerałów) działających zasadowo. Te zaś biorą udział w wielu procesach fizjologicznych naszego ciała. Dlatego objawy zakwaszenia mogą być bardzo różne. Oto kilka z podstawowych:

 

  • chroniczne zmęczenie, rozdrażnienie, napięcie,

  • zgaga, dolegliwości żołądkowo-jelitowe,

  • słabe, cienkie lub wypadające włosy, łamliwe paznokcie,

  • częste zakwasy,

  • skłonność do próchnicy zębów,

  • dolegliwości bólowe,

  • inne.

 

Zakwaszenie powstaje także w przebiegu niektórych chorób, np. cukrzycy.


 

Jak zdiagnozować zakwaszenie?

 

Pomiar wartości pH moczu za pomocą papierków lakmusowych daje możliwość ustalenia ogólnej sytuacji metabolicznej i sprawdzenia, czy z pożywienia wchłaniana jest wystarczająca ilość elementów zasadowych (Welch et al., 2007). Pozwala także sprawdzić czy nerki oraz wątroba prawidłowo oczyszczają organizm z kwasów. Badanie to daje ogólną ocenę sytuacji metabolicznej, a niekiedy skłania do konsultacji z lekarzem.

Papierki-lakmusowe-str-7.png

Skala pH waha się od 0 do 14. pH 7 jest obojętne. pH jest skalą wykładniczą, co oznacza, że każdą wartość mnoży się przez 10 na każdej jednostce. Dla przykładu: pH 6 jest 10 razy bardziej kwaśne niż pH 7, a pH 5 jest już 100 razy bardziej kwaśne niż pH 7. Innymi słowy, to, co może wydawać się tylko lekką zmianą pH, jest tak naprawdę o wiele bardziej istotne. Dlatego nabywając papierki lakmusowe trzeba zwrócić uwagę na dokładność, z jaką mierzą pH. Papierki mierzące z dokładnością co stopień pH nie nadają się do pomiaru wartości pH moczu. Najlepiej aby miały one dokładność np. do 0,2 stopnia skali pH.


pH moczu waha się w ciągu dnia pomiędzy 5,0 a 7,5. Jego wartość w ciągu dnia powinna mieścić się w białym polu poniższego diagramu.

​

Ponieważ zaburzenia wartości pH mogą być w różnych porach dnia, pojedynczy pomiar nie wystarcza. Aby uzyskać pełny obraz stanu balansu kwasowo-zasadowego organizmu, najlepiej dokonywać kilku pomiarów dziennie przez 6-7 dni.

Papierki-lakmusowe-pH-krzywa-w-ciągu-dni

W przypadku bardzo nietypowych wyników konieczna jest konsultacja z doświadczonym lekarzem.

​

Jednakże, niezależnie od uzyskanych wyników, zastosowanie w życiu proponowanych w tej publikacji sposobów na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej może znacząco poprawić samopoczucie i złagodzić wiele różnych dolegliwości.

​

Rano pH moczu mieści się w zakresie kwaśnym (pH poniżej 7), gdyż w nocy ciało wzmaga wydzielanie kwasów. Jednakże, wartość pH porannego moczu nie powinna być niższa niż 6. U zdrowych osób po każdym posiłku następuje wzrost ilości substancji zasadowych we krwi, a co za tym idzie i w moczu. Dlatego pomiary pH moczu powinno się przeprowadzać przed i 1-2 godziny po każdym posiłku. Po posiłkach wynik powinien być zasadowy (pH większe niż 7). Aby osiągnąć jasny obraz pH powinno się mierzyć przynajmniej przez 3 dni, wpisywać wyniki w diagram i narysować krzywą.

​

Krzywa prawidłowa powinna mieścić się w białym polu powyższego diagramu. Oznacza ona, że mechanizmy regulacyjne równowagi kwasowo-zasadowej działają sprawnie.

​

Badanie to może dostarczyć wielu informacji, jednak nie można go rozpatrywać w oderwaniu od innych czynników. W przypadku nieprawidłowości należy skonsultować się ze swoim lekarzem lub dietetykiem.


Przykładowe krzywe pomiarów nieprawidłowych

 

1. Lekkie zakwaszenie Po godzinie 10.00 wartości pH są niższe niż 6,4.

​

Organizm jest zakwaszony i przeciwdziała temu, usiłując wydalić nadmierne ilości kwasów. Rano wartość pH jest najniższa a następnie podnosi się wskutek regulacji dokonywanej przez nerki i wątrobę. Dobra dynamika jest dobrym znakiem dla regulacji działającej w organizmie.

Papierki-wykres-_1-Lekkie-zakwaszenie.pn

2. Średnie zakwaszenie Krzywa wykazuje tylko nieznaczne wahania.

​

To znaczy, że zwiększona produkcja zasad po posiłku nie jest już tak wyraźna a wartości pH znajdują się w zakresie kwaśnym. W takim wypadku zachodzi zakwaszenie wewnątrzkomórkowe i systemy obronne organizmu są wyczerpane. Przemiana materii w komórce jest zablokowana i brak już jest dobrej dynamiki. Należy znacząco zwiększyć ilość warzyw i owoców w diecie.

Papierki-wykres-_2-Silne-zakwaszenie.png

3. Mocne zakwaszenie Wartość pH rano jest najwyższa (pH ponad 7).

​

Normalne wydalanie kwasów za pomocą wątroby i nerek w nocy już nie działa. Występują duże zakłócenia w funkcjonowaniu wątroby i nerek. Typowe są tutaj kwaśne wartości pH występujące w południe. Polecamy kontakt z lekarzem lub dietetykiem.

Papierki-wykres-_3-Mocne-zakwaszenie.png

4. Wartości pH są stale zasadowe i przekraczają wartość 7.

​

Może to być wywołane pewnymi lekami lub infekcją dróg moczowych spowodowaną przez bakterie wytwarzające amoniak. Może występować również niedostateczne wydalanie kwasów przez nerki (kwasy kumulują się w organizmie) oraz zwiększona ilość silnie zasadowego amoniaku w moczu (aby wyrównać nadmiar kwasów organizm pozbywa się białek i powstają przy tym duże ilości amoniaku). Typową oznaką jest silnie amoniakowy zapach moczu. Zaleca się specjalistyczne badania.

Papierki-wykres-_4-pH-zasadowe.png
Papierki-lakmusowe-33-szt.png
bottom of page